Վերլուծաբանները, ամերիկացի նախկին պաշտոնյաներն ու դիվանագետները կարծում են, որ ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև համաձայնագրի «գլխավոր զոհը» կարող է լինել ոչ այնքան Իրանի նկատմամբ Իսրայելի ռազմավարությունը, որքան Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուի քաղաքական կերպարը, որը տասնամյակներ շարունակ իրանական հարցում Վաշինգտոնի դիրքորոշման վրա ազդելու ունակ առաջնորդի համբավ է կերտել, գրում է Reuters գործակալությունը։
Նրանց գնահատմամբ՝ Նեթանյահուն իր քաղաքական ինքնությունը կառուցել է այն գաղափարի շուրջ, որ նա ընդունակ է ԱՄՆ-ին և Իսրայելին պահել Իրանի նկատմամբ միասնական ռազմավարական գծի մեջ։ Նա ակտիվորեն հենվում էր հանրապետականների աջակցության վրա և իրեն ներկայացնում էր որպես իսրայելցի միակ առաջնորդ, որն ընդունակ է ազդեցություն գործել ամերիկյան նախագահների վրա և հասնել Թեհրանի նկատմամբ կոշտ քաղաքականության պահպանմանը։
Քաղաքական ամենամեծ ազդեցության շրջանում նրան նույնիսկ անվանում էին «ամերիկյան շշնջացող»՝ առաջնորդ, որն ի վիճակի էր ուղղակիորեն ազդել Վաշինգտոնի ռազմավարական որոշումների վրա։ Սակայն, ինչպես նշում են փորձագետները, հակամարտության դադարեցման վերաբերյալ ԱՄՆ-ի և Իրանի ընթացիկ պայմանավորվածությունները ցույց են տալիս հակառակ միտումը. այժմ արդեն Իսրայելն է ստիպված հարմարվել Վաշինգտոնի գծին, այլ ոչ թե ձևավորել այն։
Ամերիկացի նախկին պաշտոնյա Դենիս Ռոսը հայտարարել է, որ Նեթանյահուն հայտնվել է բարդ քաղաքական իրավիճակում՝ սեղմված լարվածության թուլացման ձգտող ԱՄՆ նախագահի քաղաքականության և Իսրայելի ներքին ճնշումների միջև, որտեղ քաղաքական ուժերի մի մասը դեմ է զիջումներին։ Նրա բնորոշմամբ՝ ցանկացած քայլ՝ թե՛ լարվածության սրացում, թե՛ նահանջը, իսրայելցի առաջնորդի համար լուրջ քաղաքական ռիսկեր են պարունակում։
Նեթանյահուի նախկին խորհրդական Ավիվ Բուշինսկին ԱՄՆ-Իրան համաձայնագիրն անվանել է «լուրջ հարված» իսրայելական վարչապետին՝ հայտարարելով, որ նա ոչ միայն չի հասել հակամարտությունում իր հռչակած նպատակներին, այլև կորցրել է Վաշինգտոնից ունեցած քաղաքական աջակցության մի մասը։
Վերլուծաբանների բնորոշմամբ՝ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի մոտեցումների տարբերությունը խորանում է. Վաշինգտոնը ձգտում է հակամարտության ավարտին և տարածաշրջանի կայունացմանը, մինչդեռ Իսրայելը Իրանի ու նրա դաշնակիցների վրա ճնշումների շարունակումը դիտարկում է որպես սեփական անվտանգության առանցքային տարր։
Նշվում է, որ ԱՄՆ-ն ուղիղ բանակցություններ է վարում Իրանի հետ և կառուցում է հրադադարի ռեժիմի կառավարման մեխանիզմներ, ինչը, դիվանագիտական աղբյուրների գնահատմամբ, առանցքային որոշումների ընդունման գործում աստիճանաբար նվազեցնում է Իսրայելի դերը։
Ներքաղաքական հետևանքները Նեթանյահուի համար նույնպես մնում են զգալի. նա բախվում է ԱՄՆ դիրքորոշման և ներքին լսարանի սպասումների միջև մանևրելու ազատության սահմանափակմանը։ Ընդ որում, փորձագետների գնահատմամբ, նա կորցնում է ամերիկյան քաղաքականության վրա ունեցած նախկին ազդեցության մի մասը, որին հենվում էր երկար տարիներ։
Վերլուծաբանները նշում են նաև, որ ռազմավարական նպատակները, որոնք Նեթանյահուն դրել էր հակամարտության սկզբում՝ իրանական ղեկավարության թուլացումը և Աբրահամի համաձայնագրերի ընդլայնման շրջանակում Սաուդյան Արաբիայի հետ հարաբերությունների կարգավորման առաջմղումը, առայժմ չեն իրականացվել։