Տոկաևը Ռուսաստանին մեղադրել է Ղազախստանի միջոցով 14 միլիարդ դոլարի լվացման մեջ

Ղազախստանի նախագահ Կասիմ-Ժոմարտ Տոկաևը հայտարարել է, որ մոտ 14 միլիարդ դոլար է հափշտակվել ղազախական բանկի միջոցով: Նա այդ հայտարարությունը արել է ֆինանսական հանցագործությունների դեմ պայքարին նվիրված հանդիպման ժամանակ: Ըստ Տոկաևի՝ ֆինանսական հաստատությունը «հարևան երկրից» ավելի քան 7 տրիլիոն տենգե (մոտ 14 միլիարդ ԱՄՆ դոլար) է «շվացրել»: «Իրավական, տնտեսական և նույնիսկ քաղաքական տեսանկյունից դա, ըստ իս, ամոթալի փաստ է: Դժբախտաբար, խարդախ ֆինանսական սխեմաներին առնչվող նմանատիպ դեպքերը շարունակում են բազմաթիվ լինել»,- ընդգծել է նախագահը:

Հայտարարությունը հնչել է անցյալ տարվա սեպտեմբերին Ղազախստանում հեռակա կերպով բանկային քարտեր ստացած ռուսաստանցիների նկատմամբ ֆինանսական վերահսկողության խստացման ֆոնին: Նրանցից ոմանք տեղեկացվել են Ղազախստանում ենթադրաբար անցկացվող հետաքննությունների մասին: Ըստ լրատվամիջոցների հաղորդագրությունների՝ հանցագործություններին կարող են ներգրավված լինել միջնորդներ, որոնք Ռուսաստանի քաղաքացիներին օգնել են անհատական ​​ նույնականացման համարներ ստանալ և բանկային հաշիվներ բացել: Ղազախստանի ֆինանսական շուկայի կարգավորման և զարգացման գործակալությունն ավելի վաղ հայտնել էր, որ 2024 թվականին հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների լվացման համար օգտագործվող քարտատերերի ավելի քան 90%-ը ոչ ռեզիդենտներ էին: Տարվա ընթացքում գրանցվել է այսպես կոչված «քարտերի կորստի» 6200 դեպք, որոնց ընդհանուր գումարը կազմել է 24 միլիարդ տենգե (47 միլիոն ԱՄՆ դոլար):

Ռուսաստանցիների կողմից ղազախական բանկերի քարտերի զանգվածային հեռակա օգտագործումը սկսվել է Ռուսաստանի դեմ պատժամիջոցների սահմանումից հետո: Ղազախստանի իշխանություններն աստիճանաբար փակում են այդ սխեմաները: 2024 թվականից սկսած արգելվել է անհատական  նույնականացման համարների հեռակա տրամադրումը, նախկինում տրված որոշ համարներ չեղարկվել են, իսկ ոչ ռեզիդենտների համար բանկային ծառայությունները զգալիորեն խստացվել են: 2025 թվականին կարգավորող մարմինն առաջարկել է պահանջել, որ բնակության թույլտվություն չունեցող բոլոր օտարերկրացիները ամսական նույնականացում անցնեն՝ իրենց հաշիվներին մուտք գործելու համար: Բանկերը պետք է միաժամանակ ստուգեն հաճախորդների բնակության օրինականությունը, եկամտի աղբյուրը և նրանց միջոցների նպատակը: Ավելին, արգելվում է միջնորդների միջոցով հեռակա հաշվի բացումը, ներդրվում է պարտադիր կենսաչափական նույնականացում, և քարտերի քանակը սահմանափակվում է մեկ անձի համար մեկով՝ մինչև 12 ամիս ժամկետով: 1000 դոլարից ավելի փոխանցումները կենթարկվեն հատուկ ստուգման, ինչպես նաև 25 տարեկանից փոքր հաճախորդների հաշիվները, որոնք չունեն պաշտոնական եկամուտ։

Տոկաևը նշել է նաև, որ Ղազախստանը  կրիպտոարժույթի միջոցով կապիտալի անօրինական դուրսբերման ոլորտում առաջատարներից է և պայքարում է նման հանցագործությունների դեմ։ Նա շեշտել է, որ երկրում արդեն փակվել է ավելի քան 130 անօրինական կրիպտո բորսա՝ ավելի քան 62 միլիարդ տենգեի (մոտավորապես 124 միլիոն ԱՄՆ դոլար) համակցված շրջանառությամբ։ Ավելի վաղ Ղազախստանի ֆինանսական մոնիթորինգի գործակալությունը հայտնել էր RAKS Exchange-ի՝ «ԱՊՀ-ում կրիպտոարժույթների լվացման ամենամեծ ծառայության» լուծարման մասին։ Գործակալության տվյալներով՝ 224 միլիոն դոլար շրջանառություն ունեցող հարթակը համագործակցել է 20 խոշոր մութ ցանցի շուկաների հետ, որոնց համակցված լսարանը գերազանցել է 5 միլիոն օգտատեր։